Czy każda firma musi mieć pozwolenie środowiskowe? Sprawdź, co warto wiedzieć!

Nie każda firma potrzebuje pozwolenia środowiskowego, ale wiele przedsiębiorstw podlega innym obowiązkom, takim jak BDO, ewidencja odpadów, KOBiZE czy zgłoszenie instalacji. Ten artykuł porządkuje pojęcia i ułatwia szybką ocenę, co dotyczy konkretnej działalności.

Z artykułu dowiesz się:

• jak odróżnić pozwolenie środowiskowe od decyzji środowiskowej i zgłoszenia instalacji,
• które firmy mają obowiązki związane z BDO, KOBiZE, odpadami i emisją,
• kiedy potrzebne jest pozwolenie wodnoprawne lub zgoda na emisję,
• jakie inwestycje wymagają decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach,
• jak sprawdzić dokumenty, koszty, terminy i ryzyka przed kontrolą lub inwestycją.

Pozwolenie środowiskowe, decyzja środowiskowa, BDO – czym różnią się te obowiązki?

Nie każda firma ma taki sam zakres formalności. Czy firma musi mieć pozwolenie środowiskowe zależy od branży, instalacji i wpływu na otoczenie. Pozwolenie środowiskowe dla firmy dotyczy zwykle eksploatacji instalacji i emisji, a decyzja środowiskowa dla działalności gospodarczej odnosi się do planowanej inwestycji. Obok nich funkcjonują zgłoszenia, rejestry oraz ewidencja odpadów. To podstawowy podział, który porządkuje obowiązki środowiskowe przedsiębiorcy.

Firma biurowa bez produkcji najczęściej ogranicza się do prostych czynności administracyjnych. Inaczej wygląda sytuacja w warsztacie, gastronomii, magazynie, gospodarstwie hodowlanym czy zakładzie produkcyjnym. Gdy pojawiają się odpady inne niż komunalne, emisja do powietrza, pobór wód, ścieki, kotły, kompresory albo agregaty chłodnicze, rośnie zakres kontroli i sprawozdawczości. Wtedy liczy się realne korzystanie ze środowiska.

Od czego zależy, czy firma potrzebuje pozwolenia lub innej decyzji środowiskowej?

• branża i rodzaj działalności,
• wielkość instalacji i skala procesów,
• ilość oraz rodzaj odpadów,
• emisje gazów i pyłów,
• pobór wód i odprowadzanie ścieków,
• lokalizacja przedsięwzięcia,
• charakter inwestycji, rozbudowy lub przebudowy.

Częsty błąd polega na mieszaniu pojęć „pozwolenie środowiskowe” i „decyzja środowiskowa”. Pierwsze dotyczy zwykle eksploatacji, drugie planowanego przedsięwzięcia. W praktyce między nimi działa jeszcze BDO, KOBiZE oraz zgłoszenie instalacji.

Jakie rodzaje działalności najczęściej wymagają dodatkowych zgód lub zgłoszeń?

W praktyce formalności środowiskowe w firmie pojawiają się najczęściej tam, gdzie są odpady, emisje lub wykorzystanie wody. BDO obejmuje podmioty wytwarzające odpady inne niż komunalne albo wprowadzające produkty i opakowania, reklamówki, produkty jednorazowe, sprzęt i produkty objęte ustawą czy też wszystkie firmy zajmujące się zagospodarowaniem odpadów. Ewidencja odpadów w KEO i KPO dokumentuje przekazanie i gospodarowanie odpadami. KOBiZE dotyczy źródeł emisji z kotłów, pieców, generatorów i procesów technologicznych.

Do tego dochodzi pozwolenie wodnoprawne, gdy firma pobiera wody, odprowadza ścieki lub wykonuje urządzenia wodne. Pozwolenie emisyjne albo zgłoszenie instalacji obejmuje działalność z emisją gazów i pyłów.

Decyzja środowiskowa nie dotyczy każdej firmy. Decyzja środowiskowa dla działalności gospodarczej pojawia się przy planowanych inwestycjach, rozbudowie, przebudowie lub montażu przedsięwzięć z katalogu ustawowego. Dzielą się one na zawsze znacząco oddziałujące, gdzie ocena oddziaływania na środowisko jest obowiązkowa, oraz potencjalnie znacząco oddziałujące, gdzie organ rozstrzyga o potrzebie oceny. Do tej grupy należą m.in. zakłady chemiczne, przemysł wydobywczy, instalacje do przetwarzania odpadów, punkty zbierania złomu, oczyszczalnie ścieków, przetwórstwo spożywcze, chów zwierząt, drogi, lotniska, linie energetyczne i elektrownie.

Lista sygnałów jest podobna w wielu branżach. Powstawanie odpadów, emisja z kotła lub pieca, posiadanie warsztatu, używanie maszyn i instalacji, odprowadzanie ścieków, budowa zakładu oraz działalność na terenie wrażliwym przyrodniczo to najczęstsze powody, by sprawdzić obowiązki środowiskowe. Nawet mała firma może mieć tu konkretne obowiązki.

Jak samodzielnie sprawdzić, czy Twoja firma podlega obowiązkom środowiskowym?

Czy firma musi mieć pozwolenie środowiskowe najłatwiej ustalić przez krótką autodiagnozę. Najpierw opisuje się procesy i instalacje. Potem ustala się odpady, emisje, ścieki i korzystanie z wód. Na końcu sprawdza się, czy planowana inwestycja mieści się w katalogu przedsięwzięć z rozporządzenia oraz czy firma ma rejestry i sprawozdania w porządku.

Warto zebrać informacje o instalacjach, dane o odpadach, ewidencję KEO i KPO, dane emisyjne do KOBiZE, posiadane decyzje i pozwolenia, mapy, dokumenty geodezyjne, wypisy z rejestru gruntów, pełnomocnictwa i potwierdzenia opłat. Gdy potrzebna jest decyzja środowiskowa dla działalności gospodarczej, procedura obejmuje wniosek, weryfikację formalną, uzupełnienia, ocenę oddziaływania, raport, uzgodnienia, decyzję i odwołanie.

Brak wymaganych dokumentów oznacza sankcje finansowe, problemy podczas kontroli WIOŚ, opóźnienie inwestycji i trudności w kolejnych postępowaniach. Decyzja środowiskowa jest zwykle wcześniejszym etapem niż warunki zabudowy i pozwolenie na budowę. Brak wiedzy nie zwalnia z odpowiedzialności.