Czy wiesz, że...?

Obowiązki środowiskowe przedsiębiorców to nie tylko sprawozdania i opłaty — to również szereg mniej oczywistych zasad, wyjątków i procedur, które mogą znacząco wpływać na funkcjonowanie firmy. W codziennej praktyce wielu przedsiębiorców nie zdaje sobie sprawy z tego, że drobna czynność, niewłaściwa klasyfikacja odpadu czy brak zgłoszenia może skutkować poważnymi konsekwencjami prawnymi i finansowymi.

Dlatego przygotowaliśmy zestaw praktycznych ciekawostek, które w przystępny sposób wyjaśniają najczęściej pomijane lub niezrozumiałe elementy prawa środowiskowego. To świetny sposób, aby zwiększyć świadomość przedsiębiorców i ustrzec ich przed typowymi błędami, które najczęściej wychodzą dopiero podczas kontroli.

Czy wiesz, że…

• Poprawność działania jednostek handlowych w zakresie naliczania opłat za torby z tworzywa sztucznego kontroluje zarówno Inspekcja Handlowa jak i Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska?

• Poprawność działania jednostek handlowych i gastronomicznych w zakresie wypełniania obowiązków dyrektywy SUP kontroluje zarówno Inspekcja Handlowa jak i Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska? 

• Jeśli opłata za korzystanie ze środowiska:
  • Nie przekroczy 100 zł/rok firma musi sporządzić sprawozdanie, ale nie ma obowiązku wysyłania go do Urzędu Marszałkowskiego oraz zwolniona jest z opłaty?
  • Wyniesie pomiędzy 100 a 800 zł/rok firma nadal jest zwolniona z obowiązku uiszczania opłaty jednak sporządzone sprawozdanie musi wysyłać do Urzędu Marszałkowskiego ?
  • Przekroczy 800 zł/rok wówczas firma musi sporządzić sprawozdanie i wysyłać go do Urzędu Marszałkowskiego oraz ma obowiązek uiszczania opłaty?

• Sprawozdanie emisyjne z instalacji składa się zgodnie z lokalizacją emisji, a z pojazdów – zawsze według siedziby firmy?

• Odpady z usług poza siedzibą oddaje się w systemie liniowym?

• Od 2020 r. sprawozdanie środowiskowe przygotowuje się na podstawie danych z KOBiZE?

• Obowiązek opłaty produktowej powstaje z chwilą sprzedaży / wydania z magazynu opakowań i produktów w opakowaniu, a przypadku importu lub wewnątrzwspólnotowego nabycia produktów, półproduktów lub substancji używanych do produkcji lub dalszej odsprzedaży, za moment wprowadzenia uznaje się datę przekroczenia granicy?

• Ze zwolnienia z opłaty produktowej na mocy pomocy de minimis mogą skorzystać przedsiębiorcy wprowadzający na rynek krajowy łącznie poniżej 1 Mg opakowań w ciągu roku, jednak nie zwalnia to przedsiębiorcy z obowiązku złożenia sprawozdania z wyliczeniem opłaty produktowej oraz opłaty za kampanie edukacyjne?

• Ministerstwo Klimatu przedłożyło projekt ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych, który zakłada wprowadzenie od 1.01.2026 r. systemu Rozszerzonej Odpowiedzialności Producentów (tzw. ROP), z 2-letnim okresem przejściowym? 

• W ramach ROP przedsiębiorcy będą zobowiązani do prowadzenia w bazie BDO bieżącej ewidencji mas wprowadzanych na rynek opakowań i będzie to podstawą do weryfikacji poprawności wprowadzanych danych, tym samym w sposób bieżący podlegać będą oni kontroli urzędniczej?

• W ramach ROP producenci mają być zwolnieni z wnoszenia opłat, jeżeli kwartalnie wyniesie ona poniżej 150 zł, a jeżeli opłata ta będzie też poniżej 25 zł, zwolnienie obejmie składanie kwartalnego sprawozdania?

• W przypadku, kiedy firma nie posiada instalacji lub wytwarzane odpady pochodzą spoza instalacji, nie ma określonych ustawowo limitów ilości do ich wytwarzania? Jeśli jednak odpady powstają w obrębie instalacji firma musi stosować się do narzuconych prawem limitów rocznych, a więc wytwarzać poniżej 1 Mg odpadów niebezpiecznych i poniżej 5 000 Mg odpadów innych niż niebezpieczne. W przeciwnym razie konieczne jest posiadanie decyzji na wytwarzanie odpadów.

• Od 2021 r. odpady niebezpieczne muszą być oznaczone etykietą odpadu niebezpiecznego (>5 dm³).

• Wszystkie odpady (poza składowanymi) muszą zostać zagospodarowane w ciągu 3 lat.

• Firmy muszą posiadać umowę na odbiór odpadów komunalnych min. 5 frakcji.

• Odpady komunalne to odpady powstałe w ramach bytności człowieka (pracownika), np. odpady po jedzeniu i piciu, odpady z toalet i pomieszczeń socjalnych? W pojemnikach na odpady komunalne nie ma prawa znaleźć się odpad typowy dla prowadzonej działalności – za takie postępowanie grożą wysokie kary.

• W systemie SENT brak zgłoszenia może skutkować karą 46% wartości towaru, nie mniej niż 20 000 zł.

• Niektóre urządzenia zawierające SZWO lub F-gazy podlegają pod wpis do bazy CRO? Jeśli wyliczony ekwiwalent CO2 jest wyższy niż 5 ton należy założyć Kartę Urządzenia lub Kartę Systemu Ochrony Przeciwpożarowej w bazie CRO oraz w zależności od ilości przeprowadzać regularnie próby szczelności. Wpisowi do CRO podlegają:
  • stacjonarne urządzenia chłodnicze, klimatyzacyjne i pompy ciepła
  • agregaty chłodnicze zamontowane na samochodach ciężarowych chłodniach i przyczepach chłodniach 
  • rozdzielnice elektryczne 
  • urządzenia zawierające F-gazy jako rozpuszczalniki organiczne
  • obiegi Rankine’a 
  • stacjonarne urządzenia będące systemami ochrony przeciwpożarowej

Wszystkie zapisy w bazie CRO trzeba odnotowywać w terminie do 15 dni roboczych licząc od daty uruchomienia urządzenia podlegającego pod rejestrację lub wykonania próby szczelności.

• Ustawa określa, iż zakazuje się dystrybucji produktów firm, które nie dokonały wpisu do bazy BDO (obustronna odpowiedzialność zagrożona karą grzywny od 500 zł lub administracyjną kara pieniężną od 1000 zł? W związku z tym trzeba zwracać uwagę czy firmy, z którymi spółka współpracuje mają nadany numer BDO i czy umieszczają go na fakturach.