Dyrektywa CCSDDD

Przedsiębiorstwa powinny podejść do zrównoważonego rozwoju w aspekcie szansy na wyróżnienie się na tle konkurencji, a nie jak do niechcianego obowiązku. Wprowadzenie procedur ma wiele pozytywnych aspektów dla funkcjonowania spółki od wzrostu efektywności poprzez standaryzację procesów, zwiększenie bezpieczeństwa, poprawę jakości, transparentność, po przestrzeganie prawa, w tym zgodność ze standardami branżowymi. Należyta staranność idealnie uzupełnia więc wachlarz standardów każdej firmy, która dba o swoich interesariuszy.  

Czym jest dyrektywa CSDD i jakie obowiązki nakłada na przedsiębiorców?

Dyrektywa CSDDD jest kolejnym aktem Unii Europejskiej w zakresie zrównoważonego rozwoju. Nakłada ona na przedsiębiorców państw członkowskich właśnie obowiązek stosowania procedur należytej staranności w kwestii poszanowania praw człowieka i wpływu na środowisko naturalne. Wymagania te dotyczą przedsiębiorstw spełniających określone wymogi w zakresie zatrudnienia oraz przychodu, i będą wchodzić etapowo. Ponadto oprócz tych warunków bardzo ważną kwestią jest również klasyfikacja firm w ujęciu sektorowym w określonych branżach:
    • produkcji tekstylnej;
    • rolnictwa, leśnictwa, rybołówstwa, artykułów spożywczych, napojów i sprzedaży plonów rolnych,
    • wydobywczej (wskazane surowce) i handlujących nimi, 
    • produkujących wyroby metalowe oraz handlującymi tymi wyrobami.

Łańcuch wartości przedsiębiorstwa - co to jest?

Co ważne, zasady te obejmują cały łańcuch dostaw danego przedsiębiorstwa. Chcąc jednak właściwie zarządzać ryzykiem i szansami w całym cyklu życia produktu powinniśmy spojrzeć na problem w szerszym ujęciu, a więc z pozycji łańcucha wartości, który jest pojęciem bardziej rozbudowanym niż łańcuch dostaw. Zrozumienie różnic przekłada się na właściwe podejście do zrównoważonego rozwoju i pozwala skutecznie wdrożyć procedury należytej staranności. Odpowiednie mapowanie łańcucha wartości zidentyfikuje wszystkie kluczowe dla firmy etapy, a więc procesy przed i posprzedażowe. I to właśnie na tych pierwszych skupia się dyrektywa CSDDD. Należy mieć świadomość tego, że cała Unia dopiero wdraża i zaczyna ustalać poszczególne wartości, a przecież w zdecydowanej większości współpraca dużych firm opiera się na partnerach z rynków poza unijnych. Dlatego też bardzo często firmy napotykają na  problemy pozyskiwania właściwych danych. To jednak nie zwalnia ich z szukania takich mechanizmów, które pozwolą im na jak najbardziej precyzyjnie dostosowanie się do wymagań dyrektywy. 

Jakie problemy mogą napotkać przedsiębiorcy podczas wdrażania łańcucha wartości?

Może jednak okazać się, że aby wdrożyć skuteczne i efektywne procedury firmy będą zmuszone m.in. zmienić swoich dostawców czy partnerów. Łańcuch dostaw obejmuje bowiem wszystkie etapy powstania produktu od pozyskania surowców, komponentów, półproduktów, zarządzanie nimi poprzez poszczególnych dostawców, transport, po właściwe zagospodarowanie odpadów. Należy tak dobierać interesariuszy, aby na każdym z tych etapów mieć pewność, że dokładają oni szczególnej staranności w kontekście dbania o prawa człowieka i ochronę środowiska. Procedury muszą identyfikować czynniki negatywnie wpływające na środowisko i człowieka, wraz z oceną ich istotności, oraz określać zakres ich monitoringu i ewentualnych działań naprawczych. 

Odpowiedzialność dużych podmiotów w procesie dostosowywania procedur

Na tym etapie widać jednak jasno, że zrównoważony rozwój nie dotyczy tylko dużych przedsiębiorstw i tych objętych regulacjami prawnymi. W całym łańcuchu dostaw na poszczególnych etapach znajdziemy różne podmioty, w tym bardzo wiele tych z sektora MŚP,  gdyż bardzo często to na nich właśnie jest on w większości oparty. Firmy te z uwagi na swoje ograniczenia finansowe czy też kadrowe, a co się z tym wiąże nie zawsze posiadające wystarczającą wiedzę, mają problem z właściwym zrozumieniem i wdrożeniem procedur. W mojej ocenie to na dużych podmiotach ciąży moralny obowiązek tworzenia takich procedur, które pomogą ich interesariuszom dostosować swoje podmioty do wymagań prawnych. Przyniesie to wiele obustronnych korzyści, które realnie wpłyną na chociażby poprawę warunków pracy, a zatem ochronę praw człowieka i pozwolą zrozumieć, które z działań mają negatywny wpływ na środowisko. Zrozumienie problemu jest bowiem podstawą do poprawy i stworzenia czytelnych i transparentnych procedur. Dobrą praktyką jest więc współpraca w tym zakresie oraz wyznaczanie wspólnych celów. Takie podejście pozwoli też tym małym podmiotom zrozumieć sens wdrożenia w swoich firmach, nawet w ograniczonym zakresie, elementów zrównoważonego rozwoju. 

Audyty i weryfikacje przedsiębiorstw pod kątem środowiskowym i społecznym

Od lat stosowaną praktyką jest przeprowadzenie audytów spełniających określone wymagania w firmach, które są naszymi dostawcami. W ostatnich latach jednak dużo większy nacisk kładzie się w nich na aspekty środowiskowe czy też społeczne, oraz transparentność zarządczą. Taka weryfikacja może przyczynić się nie tylko do wyłapania błędów w poszczególnych działaniach, ale powinna stać się przyczyną do rozpoczęcia wspólnych działań poprawiających ten stan. Tylko oparte na partnerstwie łańcuchy dostaw pozwolą tworzyć odnoszące w długofalowej perspektywie sukcesy firmy o najwyższych standardach, a tym samym zarządzać całym łańcuchem wartości, co przyczynia się do wzrostu zaufania inwestorów i konsumentów. Jest to pierwszy krok do stworzenia przedsiębiorstwa odpowiedzialnego społecznie.