SENT w logistyce towarów wrażliwych i odpadów: Ochrona przed sankcjami KAS

System SENT jest teleinformatycznym systemem monitorowania przewozu towarów wrażliwych, utworzony przez Krajową Administrację Skarbową. Jego wdrożenie stanowi realizację Ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2020 r. poz. 859). Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 25 kwietnia 2022 r. w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi, w brzmieniu zmienionym rozporządzeniem z dnia 10 września 2025 r. (Dz. U. 2025 poz. 1244). Do niedawna był on kojarzony jedynie z obrotem paliwami ciekłymi i próbą uszczelnienia podatku VAT. Jednak na przestrzeni lat lista towarów objętych monitoringiem SENT znacząco się rozrosła i dziś możemy znaleźć na niej również mniej oczywiste towary takie jak:

• paliwa silnikowe i ich pochodne, 
• ciekłe i stałe paliwa opałowe, 
• alkohol etylowy i wyroby go zawierające,
• metanol,
• susz tytoniowy, bibułki papierosowe i taśmy formujące,
• oleje roślinne oraz inne tłuszcze,
• mięso z drobiu świeże i mrożone,
• jaja, 
• miód naturalny,
• wybrane owoce świeże, mrożone i przetworzone,
• zagęszczony sok jabłkowy,
• zboża i mąka,
• nasiona rzepaku i słonecznika,
• preparaty smarowe,
• odpady,
• odzież i dodatki odzieżowe w tym również odzież używana,
• obuwie.

Nie należy jednak popadać w skrajność, gdyż wraz z rozszerzaniem listy towarów objętych obowiązkiem zgłoszeń w bazie SENT ustawodawca dla każdego towaru odrębnie wyznacza objętość i masę, po przekroczeniu których konieczne jest dokonanie zgłoszenia. Aby właściwie zidentyfikować czy dana przesyłka podlega monitoringowi należy również sprawdzić kod CN pod jakim widnieje towar. 

W systemie SENT uczestniczą wszystkie główne podmioty zaangażowane w transakcje towarów wrażliwych, czyli dostawcy, nabywcy i przewoźnicy pod warunkiem, że przewóz:

• rozpoczyna się na terytorium Polski i kończy w naszym kraju lub poza nim
• rozpoczyna i kończy się poza terytorium Polski, ale realizowany jest przez nasze terytorium
• rozpoczyna się poza Polską i kończy na naszym terytorium

Za uchybienia w zakresie obowiązkowego zgłaszania transportu w systemie SENT grożą̨ bardzo wysokie kary, w tym również finansowe. Przykładowo możliwe jest zatrzymanie transportu oraz towaru do chwili dokładnego wyjaśnienia sprawy. Za niedokonanie zgłoszenia przewozu towarów podlegających monitorowaniu w związku z dostawą krajową, wewnątrzwspólnotowym nabyciem, wewnątrzwspólnotową dostawą lub eksportem towarów, na spółkę może zostać nałożona kara w wysokości odpowiadającej 46% różnicy wartości brutto towaru zgłoszonego i towaru rzeczywiście przewożonego podlegającego obowiązkowi zgłoszenia (wynosząca nie mniej niż 20 000 zł), za nieprzekazanie aktualnych danych geolokalizacyjnych, czy innych uchybień, grozi 10 000 zł, a za nieprzedstawienie środka transportu do kontroli  czy inne naruszenia związane ze zgłoszeniem,  20 000 zł. Ustawa w szczególnych przypadkach przewiduje również kary 100 000 zł. Co ważne kary nakładane są niezależnie od tego czy transport celowo nie został zgłoszony, czy też opóźnienia w zgłoszeniu wynikły np. z awarii systemu.

Aby uniknąć tych dotkliwych kar finansowych czy też problemów wynikłych z opóźnień w dostawie towarów należy tak stworzyć procedury, aby były one jasne i przejrzyste oraz przewidujące sytuacje wyjątkowe, czyli m.in.:

• wyznaczyć i przeszkolić w firmie osoby odpowiedzialne za obsługę systemu SENT, ale również przewidzieć, że w sytuacjach losowych będzie musiał ktoś ich zastąpić, 
• wdrożyć zasadę systematycznego nadzoru nad wpisami w bazie SENT oraz na bieżąco monitorować zmiany prawne zarówno na poziomie ustaw jaki i rozporządzeń, 
• sprawdzać nie tylko kody CN, ale również progi ilościowe przewożonych towarów.

Organem wyznaczonym do kontroli przestrzegania przepisów SENT jest przede wszystkim Krajowa Administracja Skarbowa, ale uprawnienia mają też inne służby, w tym Inspekcja Transportu Drogowego, Policja oraz Straż Graniczna. W trakcie kontroli sprawdzana jest poprawność danych zgłoszonych do systemu SENT ze stanem faktycznym, w szczególności zgodność ilościowa, jakościowa, dane geolokalizacyjne oraz w przypadku kontroli drogowej skąd i dokąd realizowany jest transport.